1
z
1

Scena historyczna

ID: 111

Proweniencja

kolekcja prywatna, Polska

Wymiar

30,5 x 34,5 (35,4) cm

Technika

olej/płótno dublowane

Wystawiany

Maurycy Gottlieb. W poszukiwaniu tożsamości, Muzeum Pałac Herbsta - oddział Muzeum Sztuki w Łodzi, październik 2014 - luty 2015; Kamienica Szołayskich im. Feliksa Jasieńskiego - oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, marzec - maj 2015.

Literatura

Obraz reprodukowany: - Maurycy Gottlieb. W poszukiwaniu tożsamości. In Search of Identity, [katalog wystawy monograficznej], Muzeum Pałac Herbsta, Muzeum Sztuki w Łodzi; Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków 2014, s. 168 (il. barwna).

„Scena historyczna” była jednym z obiektów tworzących monograficzną wystawę Maurycego Gottlieba. Muzeum Sztuki w Łodzi przy współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie przygotowało pierwszą taką ekspozycję po niemalże dwudziestu pięciu latach. Obecność obrazu na tak prestiżowym wydarzeniu jest dowodem jego wartości artystycznej, a zarazem - pamiętając o szczególnym znaczeniu kulturowym dzieł tego malarza - wzbogaceniem wiedzy o jego dorobku. W mistrzowsko przedstawionej scenie rodzajowej widzimy nawiązania do malarstwa Jana Matejki, które tak bliskie było młodemu artyście. Wielopostaciowa kompozycja zwraca uwagę kunsztownie oddanymi detalami ubioru, nasyconą kolorystyką i efektami światłocieniowymi, które uwypuklają przedstawione postaci i wpływają na całościową narrację sceny...

 

„Scena historyczna” była jednym z obiektów tworzących monograficzną wystawę Maurycego Gottlieba. Muzeum Sztuki w Łodzi przy współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie przygotowało pierwszą taką ekspozycję po niemalże dwudziestu pięciu latach. Obecność obrazu na tak prestiżowym wydarzeniu jest dowodem jego wartości artystycznej, a zarazem - pamiętając o szczególnym znaczeniu kulturowym dzieł tego malarza - wzbogaceniem wiedzy o jego dorobku. W mistrzowsko przedstawionej scenie rodzajowej widzimy nawiązania do malarstwa Jana Matejki, które tak bliskie było młodemu artyście. Wielopostaciowa kompozycja zwraca uwagę kunsztownie oddanymi detalami ubioru, nasyconą kolorystyką i efektami światłocieniowymi, które uwypuklają przedstawione postaci i wpływają na całościową narrację sceny. Adam Konopacki w swojej opinii zwrócił uwagę na „efekt rembrandtowskiej malarskości”, podkreślając jednocześnie silne oddziaływanie twórczości tego artysty w ostatnich latach życia Gottlieba. Interpretację historyczną omawianego ujęcia sugeruje m. in. widoczny orzeł piastowski haftowany na zielonym kaftanie młodego władcy. Co więcej, trzyma on w prawej dłoni zwój papieru z widoczną pieczęcią. Ukoronowanego orła jako godło państwa po raz pierwszy użył Przemysł II w 1295 roku. Co mógłby zawierać wspominany dokument? Z postawy mężczyzn stojących naprzeciwko władcy można wnioskować, że jest to pismo o wielkim znaczeniu.

Zarówno Barbara Brus-Malinowska, jak Adam Konopacki skłaniają się ku datowaniu obrazu na 1879 rok. Istnieje prawdopodobieństwo, że prezentowany obraz w tym samym roku wystawiany był na pośmiertnej wystawie Maurycego Gottlieba w Salonie Sztuk Pięknych Józefa Ungra. Zapewne w latach 60. znalazł się w Muzeum Narodowym w Krakowie, przypuszczalnie jako depozyt. Współcześnie jego obecność na rynku antykwarycznym można określić jako wydarzenie kolekcjonerskie. Ta olejna kompozycja z historią wystawienniczą warta jest uwagi miłośników najlepszego polskiego malarstwa akademickiego. Tym bardziej, że zainteresowanie dziełami Maurycego Gottlieba wciąż utrzymuje się na wysokim poziomie.

 

Do dzieła dołączona ekspertyza Pani Barbary Brus-Malinowskiej z dnia 10.02.2011 oraz potwierdzenie autentyczności obrazu Agencji Art Konsultant Pana Adama Konopackiego.

 

Bibliografia:

- Guralnik N., In the Flower of Youth. Maurycy Gottlieb. 1856-1879, [katalog wystawy: The Aviv Museum of Art 16 V - 20 VII 1991, Muzeum Narodowe w Warszawie 19 VIII - 20 X 1991], Tel Aviv 1991].

- Malinowski J., Maurycy Gottlieb, Warszawa 1997.

- Ryszkiewicz A., Gottlieb Maurycy (Moses), [w:] „Słownik artystów polskich”, t. 2, Warszawa 1975.

- Sołtysowa Z., Maurycy Gottlieb - malarz, „Rocznik Krakowski” nr 47, Kraków 1977.

Opis obiektu

na listwie krosna nalepka zachowana w większym fragmencie: [… - Muzeum] Narodowe w [Krakowie] / [… Mauryc]y Gottlieb / / [… Scena] Historyczna / [… nr depozytu muzealnego zakończonego końcówką daty rocznej?] 62

Dodatkowy opis