Nadchodząca aukcjaLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 grudnia 2026, godz. 19:00
bez ramy1/2
Oferta · Sztuka dawna (do 1945)Niedostępny

Jerzy Kossak1886–1955

Odwrót Napoleona spod Moskwy

Obiekt obecnie niedostępny
Datowanie
1927 r.
Technika
olej, płótno
Wymiary
95,3 x 141 cm
Sygnatura i oznaczenia

sygnatura: sygn. i dat. l. d.: "Jerzy Kossak 1927"

ID obiektu
2170

Opis obiektu

Motywy z wojen napoleońskich były jednymi z ulubionych w twórczości Jerzego Kossaka. Artysta kontynuując rodzinne upodobanie do tematów historycznych i batalistycznych, zdominował swoją twórczość scenami żołnierskimi, bitew czy wizerunkami koni.

Wysokiej klasy artystycznej kompozycja „Odwrót Napoleona spod Moskwy” powstała w II połowie lat 20. Zimowa sceneria, w której artysta umieścił postać Napoleona i jego żołnierzy, wzbogacona jest majestatyczną wizją Sfinksa. Barbara Małkiewicz opisywała tę scenę następująco: „na tle nie kończącej się kolumny pieszych żołnierzy w głębi kompozycji, widoczna jest na pierwszym planie jadąca konno grupa czterech osób: Napoleon na karym koniu i trzej oficerowie jego sztabu, sądząc po mundurach - dowódcy różnych formacji wojskowych. Tę grupę poprzedza dwóch jeźdźców, widocznych od tyłu, w amarantowych czakach ułańskich wojsk Księstwa Warszawskiego, z lancami w dłoniach. Silny wiatr od tylu rozwiewa grzywy i ogony koni, jeden z oficerów przytrzymuje nakrycie głowy. Niebo jest zasnute ciemnymi chmurami, poprzez które przedziera się czerwień słońca. Wśród chmur widnieje oświetlona różowo głowa sfinksa, zwrócona w stronę marszu kolumny wojsk. Tą symboliczną wizją artysta przypomina zwycięską kampanię wojsk napoleońskich w Egipcie, przeciwieństwo obecnej klęski kampanii rosyjskiej i beznadziejnego odwrotu spod Moskwy”.

W Słowniku Artystów Polskich obrazy zatytułowane „Odwrót spod Moskwy” z datą 1926 i 1927 rok wymieniono w kolekcjach Muzeum Sztuki w Łodzi oraz Muzeum Narodowego w Warszawie. W roku powstania omawianej pracy Jerzy Kossak uczestniczył w wystawie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie.

O artyście

Jerzy Kossak 1886–1955

Pochodził z rodu wybitnych polskich malarzy i artystów. Jego ojcem był malarz Wojciech Kossak, dziadkiem również malarz Juliusz, siostrami poetka Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i pisarka Magdalena Samozwaniec. Artysta uczęszczał do gimnazjum św. Jacka w Krakowie i Szkoły Kadetów. Jak pisze Kazimierz Olszański: „nauka szła mu ciężko i stale przynosił oceny niedostateczne […] Z drugiej strony od najmłodszych lat wykazywał zamiłowanie i uzdolnienia malarskie. Całymi godzinami wysiadywał w pracowni za fotelem dziadka, obserwując jak ten maluje, a Juliusz chętnie udzielał mu wskazówek i zachęt w tym kierunku”. U artysty od najmłodszych lat dał się poznać trudny charakter oraz skłonności do „sceptycyzmu i nihilizmu”, jak określał je ojciec.

Karta artysty