Nadchodząca aukcjaLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 grudnia 2026, godz. 19:00
1/2
Oferta · Sztuka dawna (do 1945)Niedostępny

Samuel Hirszenberg1865–1908

Spinoza wyklęty - szkic do obrazu

Obiekt obecnie niedostępny
Datowanie
1906
Technika
pastel, tektura
Wymiary
48,2 x 62,5 cm
Sygnatura i oznaczenia

sygn. i dat. p. d.: "S. Hirszenberg 906." (ołówkiem);

Proweniencja

kolekcja prywatna, Polska

ID obiektu
2555

Opis obiektu

na odwrocie oznaczenie: "35"

Rok przed powstaniem wersji olejnej tej kompozycji, Hirszenberg przygotowuje pełnowymiarowy malarski szkic. U kresu życia artysta przywołuje postać niderlandzkiego filozofa o żydowskich korzeniach, który za swoje poglądy zostaje wykluczony z gminy żydowskiej i obłożony klątwą. Benedykt (wcześniej Baruch) Spinoza rozważał m. in. zagadnienia wolności sumienia czy zależności władzy i polityki. Dyskwalifikujący go w oczach ortodoksyjnego środowiska żydowskiego był chociażby pogląd o kwestionowaniu boskiego aktu stworzenia czy oczekiwania na przyjście Mesjasza. W opisywanej pracy Hirszenberg buduje kompozycję na zasadzie kontrastu: samotna, pogrążona w lekturze postać Spinozy na pierwszym planie, o wyraźnie zarysowanych konturach i grupa rozzłoszczonych Żydów w tle, zlewająca się w dość mocno ujednoliconą formę. Konfrontacja starego i nowego świata. Kunszt malarski i mocny symboliczny ładunek sprawiają, że jest to jedna z najciekawszych prac z dojrzałego okresu twórczości artysty. „Spinoza wyklęty” namalowany na płótnie posiada w swych zbiorach Galeria Malarstwa im. A. A. Dejneki w Kursku.

O artyście

Samuel Hirszenberg 1865–1908

Samuel Hirszenberg był znakomitym malarzem, pedagogiem. Studiował u Feliksa Szynalewskiego, Izydora Jabłońskiego i Władysława Łuszczkiewicza w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (1881-1883). Następnie, dzięki stypendium dr Cohna, kontynuował naukę w akademii monachijskiej u Aleksandra Wagnera.

Karta artysty