Nadchodząca aukcjaLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 grudnia 2026, godz. 19:00
Artyści

Alfred Lenica

1899–1977

W ofercie
8
W archiwum
76
Alfred Lenica, Farba w ruchuFarba w ruchu

O artyście

Jeden z najważniejszych twórców polskiej awangardy XX wieku, malarz abstrakcyjny związany z Poznaniem, Krakowem i Warszawą, z wykształcenia skrzypek i ekonomista. W latach 20. studiował ekonomię na Uniwersytecie Poznańskim oraz grę na skrzypcach w tamtejszym Konserwatorium, równolegle kształcąc się w prywatnym Instytucie Sztuk Pięknych u Adama Hannytkiewicza i Piotra Kubowicza. Po wojnie współtworzył poznańską grupę 4F+R (farba, forma, fantastyka, faktura + realizm), a od połowy lat 60. był członkiem Grupy Krakowskiej, stając się jednym z filarów polskiej sztuki niefiguratywnej. Miał szereg ważnych wystaw indywidualnych w Polsce i za granicą – m.in. w Zachęcie, w galeriach w Genewie, Poznaniu i Krakowie – a poświęcone mu monograficzne pokazy organizowały Muzea Narodowe, m.in. we Wrocławiu i Krakowie. Jego prace znajdują się dziś w najważniejszych kolekcjach muzealnych w kraju oraz licznych kolekcjach prywatnych.

Twórczość Lenicy ewoluowała od figuracji inspirowanej kubizmem i surrealizmem w latach 30., przez dramatyczne kompozycje z czasu wojny, po dojrzałe, abstrakcyjne malarstwo informel. Od połowy lat 50. wypracował rozpoznawalny język „wirujących” form – dynamicznych, często biomorficznych struktur budowanych z wielu warstw koloru, które następnie częściowo odsłaniał, zeskrobując farbę specjalnie przygotowanymi narzędziami z kartonu. Korzystał nie tylko z tradycyjnych farb olejnych, ale także z lakierów i farb przemysłowych, łącząc taszyzm, informel, surrealistyczną wyobraźnię i dripping w jedną, bardzo osobistą odmianę malarstwa gestu.

W okresie socrealizmu, gdy oficjalny kanon rygorystycznie ograniczał swobodę formy, artysta równolegle tworzył abstrakcyjne kompozycje „do szuflady”, które dopiero po latach zostały pokazane publiczności i dziś uchodzą za jeden z najciekawszych wątków jego dorobku. Równocześnie pozostał w bliskich relacjach z kręgiem Tadeusza Kantora i Jerzego Kujawskiego, co umacniało jego pozycję w środowisku awangardy.

Silne muzyczne wykształcenie Lenicy przekładało się bezpośrednio na sposób myślenia o obrazie – artysta powtarzał, że „rysunek, linia jest architekturą, a farba, kolor muzyką obrazu”. W jednym z rodzinnych wspomnień przywoływano scenę, gdy tłumaczył wnukom, że jego płótna „najlepiej ogląda się tak, jak słucha się koncertu – pozwalając oczom krążyć po motywach jak po frazach melodii”. Ta analogia muzyki i koloru sprawiła, że bywa nazywany „kompozytorem abstrakcji” – malarzem, który potrafił zamienić rytm, pauzy i kontrasty brzmieniowe w gęstą, pełną napięcia materię obrazu.

Na rynku sztuki prace Lenicy cieszą się od lat dużym zainteresowaniem kolekcjonerów; regularnie pojawiają się w ofertach wielu galerii i na rynku aukcyjnym, ze szczególnym uznaniem dla dużych, dojrzałych kompozycji informel z lat 50. i 60., które uchodzą za ikoniczne przykłady polskiej abstrakcji powojennej.

Obecnie w ofercie

Obiekty archiwalne

z aukcji Polskiego Domu Aukcyjnego