Nadchodząca aukcjaLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 grudnia 2026, godz. 19:00
1/2
Oferta · Sztuka współczesna (po 1945)Niedostępny

Zbigniew Liberaur. 1959

Lego. Obóz koncentracyjny – projekt opakowania (egzemplarz autorski)

Obiekt obecnie niedostępny
Datowanie
przed 2000
Technika
wydruk, papier bezkwasowy
Wymiary
80 x 68 cm w św. p-p.
Sygnatura i oznaczenia

sygn. i oznaczenie edycji p. d.: Zbigniew Libera / Lego CC ap

Proweniencja

kolekcja prywatna - zakup od artysty około 2000 roku

ID obiektu
3601

Informacje dodatkowe

opakowanie: 6773; Certyfikat autentyczności podpisany przez artystę.

Opis obiektu

Autorski wydruk przedstawiający projekt okładki do dużego zestawu „Lego. Obóz koncentracyjny”, zaprojektowanej przez Zbigniewa Liberę. Przy sygnaturze widnieje unikatowy skrót angielskiego tytułu pracy „CC” - „Concentration Camp”.

Jeden z najbardziej znanych i kontrowersyjnych projektów artystycznych lat 90. Nazywany jest ikoną polskiej sztuki współczesnej, nie tylko ze względu na wykorzystanie niekonwencjonalnej formy artystycznej, ale i gwałtowną, międzynarodową reakcję, jaką wzbudził. „Lego. Obóz koncentracyjny”, powstały w 1994 roku, składa się z cyklu fotografii i siedmiu opakowań klocków lego, z których można zbudować modele obozu koncentracyjnego przedstawione na opakowaniach. Oprócz tego wykonano również wydruki graficzne samych opakowań, sygnowane i oznaczone przez artystę. Za pomocą standardowych zestawów klocków z drobnymi modyfikacjami (podarowanych zresztą przez firmę Lego – stąd napis na pudełkach: „This work of Zbigniew Libera has been sponsored by Lego” – za co firma chciała wytoczyć artyście proces), Libera pragnie zwrócić uwagę odbiorcy na kwestie władzy, represji i samej racjonalności, która może zostać wykorzystana do skrajnie negatywnych działań. Projekt wymienia się jako jedną z „zabawek” Libery – obiektów, poprzez które autor chciał zwrócić uwagę na formy socjalizacji we współczesnym świecie. Tłumaczył: „tą zabawką chciałem pokazać, jak się uczy pewnego modelu społecznego, bo ta zabawka dotyczy formy organizacji społecznej – w jaki sposób się to przedstawia, jak modeluje się dzieci przy pomocy zabawki. Lego jest do tego idealne”. Innym przykładem „zabawek” są „Urządzenia korekcyjne”, takie jak „Body Master” (imitacja prawdziwych przyrządów do ćwiczeń, przeznaczona dla chłopców).

Szokujące zestawienie symbolów zabawy i śmierci, przedstawione zostało z wykorzystaniem znanego produktu kultury masowej. Artysta proponuje odbiorcy produkt z rozpoznawalnym logo, jednoznacznie kojarzący się z dziecięcą beztroską i kreatywnością. Odbiór pracy zostaje jednak zaburzony po przyjrzeniu się zestawom, jakie proponuje artysta. Warstwa wizualna i znaczeniowa wprowadza odbiorcę w zakłopotanie. Forma i treść wywołują mocny dysonans. Prowokacja artysty nie miała na celu pokazania lekceważącego, prześmiewczego stosunku do tematu Zagłady, o co często się ją posądza. Wymierzona była w reguły społeczeństwa konsumpcyjnego. Jacek Zydorowicz zauważył cztery zagadnienia w obrębie których można interpretować „Lego. Obóz koncentracyjny”: „kwestię dystansowania się od manipulacji rynkowych, potencjał przemocy zawarty w zabawkach, problem pamięci w kulturze, […] zagadnienia metaartystyczne”.

„Lego. Obóz koncentracyjny” został zaprezentowany szerokiej publiczności podczas wystawy „Urządzenia korekcyjne” w warszawskim Centrum Sztuki Współczesnej – Zamek Ujazdowski w 1996 roku. Wywołał mocną reakcję nie tylko w Polsce, ale i poza granicami kraju, przyczyniając się do wznowienia dyskusji o Holocauście jako temacie w sztuce. Konsekwencją poruszenia, jakie wywołała praca był z jednej strony brak zgody na pokazanie jej w polskim pawilonie podczas Biennale w Wenecji w 1997 roku, z drugiej - zakupienie do kolekcji nowojorskiego Jewish Museum. Zorganizowano tam w 2002 roku ważną wystawę „Mirroring Evil: Nazi Imagery / Recent Art („Odzwierciedlając zło: nazistowska ikonografia/sztuka najnowsza”).

Bibliografia

Literatura:

Praca reprodukowana w katalogu: „Zbigniew Libera. Works from 1982-2008”, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, BWA Wrocław Galerie Sztuki Współczesnej, Warszawa, 2009, s. 125 (il. barwna).

Wystawiany:

„Zbigniew Libera. Works from 1982-2008”, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, BWA Wrocław Galerie Sztuki Współczesnej, Warszawa, 2009.

O artyście

Zbigniew Libera ur. 1959

Przedstawiciel sztuki krytycznej, artysta wizualny, fotograf. Działalność artystyczną rozpoczął w okresie wybuchu stanu wojennego na początku lat 80. (projekty ulotek, plakatów, murale). Ze względu na aktywność opozycyjną został osadzony w więzieniu. Następnie, w latach 1983-1986 współpracował z „Kulturą Zrzuty” i łódzkim „Strychem”. Związany był artystycznie także z Zofią Kulik, Jerzym Truszkowskim, Barbarą Konopką, grał w punkowym zespole Sternenhoch.

Karta artysty