Upcoming auctionLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 December 2026, 19:00
frame1/2
Collection · Contemporary art (after 1945)Unavailable

Alfred Lenica1899–1977

Plamy na ziemi i niebie

Currently unavailable
Date
1957
Technique
oil, canvas
Dimensions
135 x 69 cm
Signature and inscriptions

sygn. p. d.: Lenica;

sygn., dat. i opisany na odwrocie: A. LENICA / 1957 / WARSZAWA (czerwoną farbą);

na odwrocie autorski napis: Plamy na ziemi i niebie / 135 x 69

Provenance

Obraz zakupiony z kolekcji Leona Dygasa w 1999 roku do kolekcji prywatnej.

Object ID
3603

Description

Unikatowa kompozycja, po raz pierwszy obecna w ofercie aukcyjnej, co biorąc pod uwagę klasę obiektu oraz okres jej powstania, stanowi swoiste wydarzenie. Prezentowany obraz wpisuje się w cykl „Plamy na niebie i ziemi”, powstały w latach 1956–1958. To jeden z najważniejszych okresów twórczych tego artysty. Datowany dokładnie w 1957 roku powstał rok po przeprowadzce z Poznania do Warszawy. W 1958 roku odbyła się indywidualna wystawa w warszawskiej Zachęcie, a na przełomie 1959 i 1960 roku artysta przebywał w Genewie, gdzie jako jedyny Polak stworzył wielkoformatowe malowidło „Trzy żywioły” w siedzibie ONZ.

Lenica w II poł. lat 50. powrócił do malarskich eksperymentów. Po okresie tworzenia w nurcie socrealizmu na początku tej dekady, intensywnie rozwijał indywidualny styl malarski stanowiący połączenie sztuki informel, surrealizmu i taszyzmu. Twórcze próby Alfreda Lenicy dały w efekcie znakomite, dużych rozmiarów płótno, oddające żywiołowość i nieskrępowanie twórcze tego okresu. Gęsta, impastowo malowana kompozycja zbudowana jest z mocnych plam kolorów, które otacza swobodnie rozlewająca się czerń. Odrealniona, abstrakcyjna wizja twórcy cechuje się dynamicznie rozłożonymi plamami, które imitują ruch. Kolory potęgują wrażenie przestrzeni i wewnętrznych napięć w kompozycji obrazu.

Warto pamiętać, że zainteresowanie sztuką nowoczesną zrodziło się w dużej mierze w okresie okupacji, kiedy to Lenica utrzymywał kontakty z krakowskimi twórcami (Tadeuszem Kantorem, Jerzym Kujawskim, Tadeuszem Brzozowskim czy Kazimierzem Mikulskim). Lata powojenne to z jednej strony symbolicznie ujęta tematyka wojenna, z drugiej – doświadczenia z kolażem, dekalkomanią, fotomontażem, później techniką drippingu, które złożyły się na nowy język malarski w sztuce polskiej.

Literature

Literatura:

„Alfred Lenica”, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Wrocław, 2014, s. 125.

Wystawiany:

– Alfred Lenica. Malarstwo”, Centralne Biuro Wystaw Artystycznych – Zachęta, Warszawa, 05.09–26.09.1958. – „Alfred Lenica”, wystawa retrospektywna, Centralne Biuro Wystaw Artystycznych ‑ Zachęta, Warszawa, 6.03.–24.03.1974. – „Alfred Lenica”, wystawa indywidualna, Galeria Miejska Arsenał Poznań, Muzeum Narodowe Szczecin, Pałac Sztuki Kraków, 2002. – „Alfred Lenica”, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Wrocław, 3.09–19.10 2014.

About the artist

Alfred Lenica 1899–1977

Jeden z najważniejszych twórców polskiej awangardy XX wieku, malarz abstrakcyjny związany z Poznaniem, Krakowem i Warszawą, z wykształcenia skrzypek i ekonomista. W latach 20. studiował ekonomię na Uniwersytecie Poznańskim oraz grę na skrzypcach w tamtejszym Konserwatorium, równolegle kształcąc się w prywatnym Instytucie Sztuk Pięknych u Adama Hannytkiewicza i Piotra Kubowicza. Po wojnie współtworzył poznańską grupę 4F+R (farba, forma, fantastyka, faktura + realizm), a od połowy lat 60. był członkiem Grupy Krakowskiej, stając się jednym z filarów polskiej sztuki niefiguratywnej. Miał szereg ważnych wystaw indywidualnych w Polsce i za granicą – m.in. w Zachęcie, w galeriach w Genewie, Poznaniu i Krakowie – a poświęcone mu monograficzne pokazy organizowały Muzea Narodowe, m.in. we Wrocławiu i Krakowie. Jego prace znajdują się dziś w najważniejszych kolekcjach muzealnych w kraju oraz licznych kolekcjach prywatnych.

Artist page