Upcoming auctionLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 December 2026, 19:00
unframed1/3
Collection · Contemporary art (after 1945)Available

Jan Berdyszak1934–2014

Koło podwójne II

PricePLN 160,000
Date
1962
Technique
oil, canvas
Dimensions
160 x 80 cm
Signature and inscriptions

sygn. i dat. p. d.: 1962 / J. BERDYSZAK

na odwrocie:

- nalepka BWA Arsenał z opisem pracy wypełniona odręcznie: BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH / Poznań, Stary Rynek "Arsenał" / Autor: JAN BERDYSZAK / Adres: POZNAŃ WYBICKIEGO 1 m 15A / Tytuł KOŁO PODWÓJNE II. / Technika: olej Wymiary: 160 x 80 / cm. / Nr leg.: 1962 / Okręg: / Poz. 2 - 1831/62 - 5000 - druk

- napis na krośnie: Koło podwójne II. [?] 1962

- nalepka na krośnie

Provenance

kolekcja prywatna, Polska

Object ID
1319

Description

Monumentalna, olejna kompozycja "Koło podwójne II" z 1962 roku jest przykładem unikalnych eksperymentów artysty, skoncentrowanych wokół zagadnień przestrzeni, relacji między formami geometrycznymi, iluzji głębi i napięcia pomiędzy obrazem a realną przestrzenią. To dzieło klasy muzealnej, po raz pierwszy dostępne jest w sprzedaży aukcyjnej.


Artysta zestawił dwie pionowo ułożone formy koliste, częściowo przenikające się i wpisane w wąski, wertykalny format płótna. Zwraca uwagę ograniczona gama ciemnych brązów, czerni i szarości, nadająca dziełu niepowtarzalny charakter. Już we wczesnych realizacjach Berdyszak odchodził od tradycyjnego pojmowania obrazu jako zamkniętej kompozycji malarskiej. Interesował go dualizm: pełni i pustki, obecności i nieobecności, materialności i potencjalności przestrzeni. Zachowana na odwrociu nalepka Biura Wystaw Artystycznych, ma istotne znaczenie dokumentacyjne i proweniencyjne. Poznański „Arsenał” należał w okresie powstania obiektu do najważniejszych instytucji promujących nową sztukę współczesną w Polsce i był jednym z kluczowych miejsc prezentacji środowiska neoawangardowego.


Lata 1962–1964 uznawane są za moment narodzin jednego z najważniejszych wczesnych cykli artysty - Kół podwójnych. Motyw zestawionych pionowo form kolistych pojawia się w tym czasie wielokrotnie, także w pracach na papierze. W tym okresie artysta zaczyna budować własną teorię obrazu jako obszaru napięć przestrzennych, która zaowocuje kolejnymi poszukiwaniami artystycznymi w tej materii, tj. kompozycje z otworami, obiekty przestrzenne czy cykl „Passe-partout”.


W 1962 roku Jan Berdyszak miał 28 lat i znajdował się u progu swojej międzynarodowej kariery artystycznej. Po ukończeniu studiów rzeźbiarskich w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu, rozwijał zainteresowania malarstwem, grafiką, ale też scenografią teatralną. Współpracował z poznańskim środowiskiem awangardowym oraz Teatrem Marcinek i Teatrem 5. Początek lat 60. przyniósł dojrzałe realizacje abstrakcyjne, dzięki którym Berdyszak został dostrzeżony jako jedna z najciekawszych postaci młodej polskiej neoawangardy.

About the artist

Jan Berdyszak 1934–2014

W latach 1952-1958 studiował rzeźbę w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu. Artysta zajmował się zagadnieniem przestrzeni i jej wpływu na obiekt sztuki (wprowadził puste otwory w swoich kompozycjach, pozwalając na ingerencję przestrzeni rzeczywistej).

Artist page