Upcoming auctionLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 December 2026, 19:00
1/3
Lot 3 · XLVII Aukcja: Sztuka DawnaSold

Jan Matejko1838–1893

Szkice postaci do Bitwy pod Grunwaldem - praca dwustronna

Sold
Technique
pencil, paper
Dimensions
10,5 x 11 cm w św. p-p.
Signature and inscriptions

sygn. monogramem wiązanym p. d.: JM;

dwie suche pieczęcie herbowe l. g.;

na odwrocie szkice

Provenance

kolekcja prywatna, Polska

Object ID
672

Additional information

Rysunek przedstawia:

- Jakuba Skrabka z Góry, herbu Habdank

- Kazimierza V, Księcia Szczecińskiego

- Zyndrama z Maszkowic, Miecznika Krakowskiego

- Konrada Białego, Księcia Oleśnickiego ze Śląska

- Mikołaja Skunaczowskiego, herbu Powała


Do pracy dołączony odrębny, ujęty wcześniej w oprawie, opis kompozycji nieznanego autorstwa (ołówkiem).


Praca posiada szkło muzealne.

Description

Rysunek przedstawia szkice pięciu głów postaci, które rozpoznano jako bohaterów obrazu "Bitwa pod Grunwaldem". Są nimi: Jakub Skrabek z Góry - herbu Habdank, Kazmierz V - książę szczeciński, Zyndram z Maszkowic - miecznik krakowski, Konrad VII Biały - książę oleśnicki oraz Mikołaj Skunaczewski - herbu Powała. Kompozycja jest próbą motywu i budowania charakterystyki postaci. Matejko stworzył ogólny zarys głów, wykonując zdecydowane, lekko kładzione linie ołówkiem. Na niewielkim formacie papieru skondensował szkice różnych fizjonomii, co daje wgląd do warsztatu pracy artysty.  


Charakterystyczną cechą wyglądu Zyndrama z Maszkowic, ujętego na jednym z najsłynniejszych obrazów Matejki, jest ciemna, gęsta broda. W przeddzień bitwy został mianowany przez króla Jagiełłę dowódcą wojsk polskich, a podczas trwania walk, prowadził do boju chorągiew ziemi krakowskiej. Na rysunku to postać w prawym górnym rogu kompozycji.


Mikołaj Skunaczewski, z wyrazistą siwą brodą, na olejnym obrazie Matejki znajduje się tuż obok wspomnianej wyżej postaci. Po wygranej bitwie, z namaszczenia króla, przekazał wieści o zwycięstwie w Krakowie. Studium jego głowy umieścił artysta u dołu po prawej.


Konrad Biały był sprzymierzeńcem zakonu krzyżackiego. Co ciekawe, po przegranej bitwie i wydostaniu się z niewoli, powrócił do posłuszeństwa królowi polskiemu i wsparł go zbrojnie cztery lata po potyczce pod Grunwaldem. Matejko w swojej słynnej kompozycji przedstawił go z berłem w ręku. Wskazuje nim na Witolda Kiejstustowicza, wielkiego księcia litewskiego. Na omawianej pracy widoczny jest w lewym, dolnym rogu.


Kolejne dwie postaci: Kazmierz V i Jakub Skrabek, zarówno na obrazie, jak i według danych historycznych, bezpośrednio spotkały się na polu walki. W "Bitwie pod Grunwaldem" scena ta wygląda następująco: pierwszy z nich na czarnym koniu pragnie ruszyć z odsieczą Ulrichowi von Jungingenowi, drugi wspomagając się swoim giermkiem, który trzyma za cugle konia księcia szczecińskiego, próbuje nie dopuścić do udzielenia pomocy mistrzowi zakonu. Na rysunku Matejki studia głów tych postaci umieścił artysta u góry po lewej i w środkowej części kompozycji.  


Prezentowany szkic to cenny materiał historyczny. Szczególnie godny uwagi kolekcjonersko pozostaje dla miłośników artystycznego rzemiosła twórcy.

About the artist

Jan Matejko 1838–1893

Jan Matejko to najwybitniejszy przedstawiciel historyzmu w malarstwie polskim. Urodził się w Krakowie w roku 1838, zmarł tamże w 1893 roku. Odegrał nieocenioną rolę w historii polskiego malarstwa i miał znaczący wpływ na jego kształt.

Artist page