Upcoming auctionLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 December 2026, 19:00
1/2
Collection · Old art (before 1945)Unavailable

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy)1885–1939

Portret Zosi Fordanserki z Oazy

Currently unavailable
Date
1928
Technique
pastel, papier beżowy
Dimensions
65 x 48,5 cm
Signature and inscriptions

sygn. l. d.: [w k.:] T.B+a, śr.: Ign. Witkiewicz [w k.:] P.W.m / 1928 VII Nπ28

Object ID
3223

Description

„Portret Zosi” to modelowe dzieło Witkacego. Technika wykonania, charakterystyczne oznaczenia na obrazie, sposób przedstawienia postaci, jednoznacznie wskazują na autora pracy. W roku powstania omawianego obrazu Witkacy opublikował regulamin swojej Firmy Portretowej oraz prezentował swoje prace na Salonie d’Automne w Paryżu i salonie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Jak opisuje Anna Żakiewicz, w tym czasie artysta „eksperymentuje z pigułkami peyotlu […]. Pod wpływem narkotyków rysuje efektowne, ekspresyjne portrety, na których zaznacza, jakich środków używa”.

W twórczości portretowej artysty szczególnie datuje się rok 1925. Zrezygnował wówczas z malarstwa olejnego, co tłumaczone jest jego poważnymi kłopotami finansowymi. To właśnie portrety, rysowane pastelem na papierze, miały podreperować sytuację materialną artysty. Tak narodził się pomysł Firmy Portretowej „S. I. Witkiewicz”. Stworzył oryginalny regulamin swojej firmy, wyróżnił także pięć głównych typów portretów: A („wylizany”, charakteryzuje się bardziej podkreśleniem „ładności” portretowanej osoby niż jej charakteru), B (mocniejsze wydobycie cech charakterystycznych, jednak raczej bez karykatury), C (tworzone przy zastosowaniu narkotyków, subiektywna charakteryzacja modela, z zastosowaniem karykatury), D (podobnie jak w typie C, jednak bez zastosowania środków odurzających), E (kombinacje z poprzednimi rodzajami). Portrety Witkacego były pokazywane na wielu wystawach.

Literature

Literatura:

Irena Jakimowicz, Anna Żakiewicz „Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885–1939”, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa, 1990 r., str. 97, poz. 825.

About the artist

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) 1885–1939

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) przyszedł na świat w 1885 roku w Warszawie, zmarł śmiercią samobójczą w miejscowości Jeziory w 1939 roku. Artysta kontrowersyjny. Wielbiciele jego twórczości zwracają uwagę, że był nie tylko interesującym artystą, ale również filozofem, dramaturgiem, teoretykiem sztuki, prekursorem fotografii. Był synem znanej postaci artystycznej tamtego okresu, Stanisława Witkiewicza. Rodzicami chrzestnymi Witkacego byli aktorka Helena Modrzejewska oraz bajarz góralski Jan Sabała Krzeptowski.

Artist page