Upcoming auctionLXII Aukcja: Sztuka Dawna · 1 December 2026, 19:00
1/3
Collection · Old art (before 1945)Unavailable

Henryk Kuna1879–1945

Kompozycja figuralna, projekt pomnika Zwycięstwo

Currently unavailable
Date
1942/43?
Technique
plaster
Dimensions
121 x 80, 5 cm
Signature and inscriptions

sygn. H.Kuna

Object ID
3260

Description

„Projekt pomnika Zwycięstwo” stanowi unikalną kompozycję w dorobku artystycznym Henryka Kuny. Jest bowiem ostatnią znaną pracą rzeźbiarską tego twórcy. O jej wyjątkowości świadczy także historia powstania w trudnych latach II wojny światowej.

W roku 1941, dzięki pomocy przyjaciół, Henryk Kuna przebywał w pensjonacie „Słoneczna” w Świdrze. Było to niezwykle korzystne dla jego zdrowia, które w wyniku działań wojennych mocno podupadło. W tym czasie rzeźbiarz spotkał przebywającą tam rodzinę Parandowskich. Parandowski wspominał, że Kuna „marzył o rzeźbie”, ale ze względu na trudności w zdobyciu surowca, zajmował się malarstwem. Tworzył portrety, widoki z okna swojego pokoju, zwykle na niewielkich kawałkach dykty. Obok pensjonatu powstała maleńka pracownia artysty. To właśnie w niej powstał projekt prezentowanej rzeźby. Jej szkielet powstał z najróżniejszych materiałów (desek, drutów, patyków, gazy, pasków kretonu). Całość następnie była okładana gipsem. Ze względu na warunki wojenne narzędzia rzeźbiarskie były mocno prowizoryczne (noże, scyzoryki, patyki). Rzeźba mogłaby nie powstać, ze względu na brak wystarczającej ilości gipsu. Jednak dzięki staraniom p. Danuty Markiewiczowej, która w tym celu kilkakrotnie wyjeżdżała do Warszawy, udało się dostarczyć potrzebny materiał. Pomnik zwycięstwa nie został wykończony m. in. ze względu na śmierć rzeźbiarza tuż po wojnie. Początkowo dziełem zajęła się p. Irena Wiesenbergowa (właścicielka pensjonatu „Słoneczna”), która umieściła ją w swoim mieszkaniu w Łodzi. W latach 70, pomimo zainteresowania muzeów, praca pozostała w rękach prywatnych.

Literature

Wystawiany:

Obraz wystawiany: Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego w Białymstoku (Oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku), 2010 r.

About the artist

Henryk Kuna 1879–1945

Wybitny polski rzeźbiarz XX wieku, pedagog. Henryk Kuna urodził się w ortodoksyjnej rodzinie żydowskiej w Warszawie. Początkowo miał uczyć się w szkole rabinackiej. Dzięki pomocy Franciszka Rajkowskiego (ciechanowskiego lekarza i społecznika), postanowił zająć się rzeźbą. Studiował w pracowni rzeźbiarskiej Piusa Welońskiego i w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod opieką Konstantego Laszczki. Jego artystyczny debiut datuje się na rok 1904, kiedy powstała rzeźba z cyklu „Śmierć” (została zaprezentowana w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie w 1924 roku). Podczas pobytu w Paryżu zainteresował się sztuką Rodina (przebywał tam kilkakrotnie np. w latach 1924-1930, w roku 1927 odbyła się jego wystawa indywidualna, a za działalność artystyczną wyróżniony został francuską Legię Honorową).

Artist page