Menu
Zamówienie

Witkiewicz Stanisław Ignacy - Witkacy (1885-1939)

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) przyszedł na świat w 1885 roku w Warszawie, zmarł śmiercią samobójczą w miejscowości Jeziory w 1939 roku.

Stanisław Ignacy Witkiewicz był artystą kontrowersyjnym. Wielbiciele jego twórczości zwracają uwagę, że był nie tylko interesującym artystą, ale również filozofem, dramaturgiem, teoretykiem sztuki, prekursorem fotografii. Był synem znanej postaci artystycznej tamtego okresu, Stanisława Witkiewicza. Rodzicami chrzestnymi Witkacego byli aktorka Helena Modrzejewska oraz bajarz góralski Jan Sabała Krzeptowski. Młody Stanisław nie uczęszczał do szkoły publicznej. Zgodnie z życzeniem ojca, przeciwnika zinstytucjonalizowanego kształcenia, uczył się w domu. Ten indywidualny tok edukacji miał zapewnić przyszłemu artyście wysoki poziom wiedzy i rozwoju (jego nauczycielem był m. in. kustosz Muzeum Tatrzańskiego Walery Staszel, który przybliżał mu nauki przyrodnicze). Pierwsze rysunki Witkacy namalował już w wieku pięciu lat. Przedstawiały widoki krajobrazowe. Zaledwie trzy lata później powstały jego pierwsze dramaty. W dzieciństwie szczególnie mocno interesowała go także astronomia. W miarę dorastania stopniowo poddawał się regułom publicznej edukacji. W wieku 13 lat rozpoczął naukę w II klasie szkoły realnej we Lwowie i do 1903 roku zdawał egzaminy semestralne. Mimo to, dalej kontynuował naukę w domu. Stanisław Ignacy Witkiewicz zafascynowany był fotografią, eksperymentował z nią, a wiele fotografii stanowiło podstawę jego prac olejnych. Na przełomie 1901 i 1902 roku Witkacy po raz pierwszy zaprezentował swoje prace publicznie w Czytelni Miejskiej w Zakopanem (były to dwa pejzaże z  Litwy). W tym czasie powstały także pierwsze rozprawki filozoficzne, które znalazły się w publikacji „Marzenia improduktywa (dywagacja metafizyczna)”. Mając 19 lat wyjechał w pierwszą podróż zagraniczną przez Niemcy do Włoch. W tym okresie malował przede wszystkim pejzaże ( m. in. tatrzańskie). W 1905 roku artysta postanowił, mimo wyraźnego sprzeciwu ojca,  zostać studentem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Zamieszkał wówczas ze swoim przyjacielem z lat dziecinnych, późniejszym etnologiem, Bronisławem Malinowskim. W trakcie studiów poznał Jana Rembowskiego, Witolda Wojtkiewicza, Romana Jaworskiego. Zaczął tworzyć prace rysowane węglem. Witkacy kontynuował swoje artystyczne podróże  m. in. do Wiednia i Paryża (tam w 1911 roku tworzył obrazy pod opieką Władysława Ślewińskiego). Głośny w tym okresie był jego romans z popularną aktorką Ireną Solską, której portret pojawił się w jego pierwszej autobiograficznej, odważnej powieści „622 upadki Bunga”. Artysta już w wieku 28 lat wystawił 83 prace w Towarzystwie Sztuk Pięknych w Krakowie. Zarówno osobiste, jak i artystyczne życie Witkacego było niezwykle burzliwe. W 1913 roku poznał Jadwigę Janczewską, z którą planował wziąć ślub. Jednak zaledwie rok później, prawdopodobnie w wyniku kłótni z Witkiewiczem,  Janczewska odebrała sobie życie strzałem z pistoletu. Artysta niezwykle mocno przeżył tę stratę, miał myśli samobójcze. Z pomocą przyszedł wtedy Malinowski, który zaproponował mu wspólny wyjazd do Australii. Po wybuchu I wojny światowej i nieporozumieniach z Malinowskim, Witkacy wrócił do Europy. W Petersburgu wstąpił do szkoły oficerskiej, jednak po odniesionych ranach w wyniku wybuchu pocisku, nie wrócił już na front. Przebywając w Rosji, wykonywał portrety petersburskiej Polonii i oficerów. Artysta wrócił do ojczyzny w 1918 r. W malarstwie Witkacego dostrzec można nawiązania do literatury, teatru, tematyki walki płci. W 1923 roku artysta wziął ślub z wnuczką Juliusza Kossaka, Jadwigą Unrug. Dwa lata później Witkacy porzuca malarstwo olejne i postanawia się poświęcić rysowaniu portretów. W tym celu zakłada Firmę Portretową „S. I. Witkiewicz” (decyzja ta była wynikiem poważnych problemów finansowych artysty). Witkacy był także znanym dramaturgiem i pisarzem. Jest autorem m. in. „Szewców”, „Pożegnania jesieni” czy „Nienasycenia”, a także publikacji filozoficznych (np. „Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie istnienia”). Witkacy szczególnie mocno interesował się także fotografią i teatrem, dzięki którym mógł dać upust swoim nie raz dziwacznym wizjom, przemyśleniom filozoficznym czy obsesjom erotycznym. Życie prywatne artysty było mocno zawiłe, pełne wzlotów i upadków, licznych romansów, m. in. z Jadwigą Stachurską, Janiną Turowską czy Czesławą Oknińską. Jednak to z tą ostatnią, po wybuch II wojny światowej wyjechał na wschód. Po agresji Rosji na Polskę, Witkacy w słabej kondycji psychicznej i nie widząc możliwości dalszej ucieczki, postanowił popełnić samobójstwo. 18 września 1939 roku Witkacy przeciął sobie tętnicę szyjną, Oknińska połknęła kilkadziesiąt tabletek luminalu i cybalginy. Mimo to, udało się ją odratować (zmarła w 1975 r.). Artystę pochowano na cmentarzu we wsi Jeziory. W roku 1988 odbyła się ekshumacja zwłok artysty oraz pochowanie jego szczątków w Zakopanem.

 

Polski Dom Aukcyjny Wojciech Śladowski