Menu
Zamówienie

Laszczka Konstanty (1865-1956)

Konstanty Laszczka przyszedł na świat w roku 1865 w Makowcu Dużym, zmarł w 1956 roku w Krakowie.

KonKonstanty Laszczkastanty Laszczka był wybitnym profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, rzeźbiarzem, ceramikiem, zajmował się grafiką i rysunkiem, a także malarstwem. „Jako mały chłopiec rozpoczyna Laszczka od wycinania kozikiem w drzewie i lepienia w glinie postaci ludzkich, świątków, głów. W szkole rysował i rzeźbił podobizny nauczycieli i kolegów podchwytując cechy charakterystyczne, mocno je uwydatniając, a karykaturalne nie raz ujęcie było ponoć powodem doznawanych przykrości” (Jadwiga Puciata-Pawłowska „Konstanty Laszczka. Życie i twórczość”). Edukację artystyczną pobierał w Warszawie w prywatnej szkole rzeźbiarza Jana Kryńskiego, a po jego śmierci u Ludwika Pyrowicza. Uzupełniał swoją wiedzę podczas stypendium w Paryżu (w 1891 roku wyjechał za granicę dzięki zdobyciu I nagrody w konkursie rzeźbiarskim Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych za akt kobiecy „Do kąpieli” i popiersie mężczyzny „Czarna dusza”). Uczęszczał do prywatnej szkoły Rodolpha Juliana. Ze względu na bardzo skromne stypendium, artysta musiał szukać prac dorywczych („ambicją jego było zachowanie pozorów dostatku wobec kolegów: gdy nie stać go było na obiad, mówił, że jest zaproszony”). Laszczka studiował także w Ecole Nationale et Speciale des Beaux Arts pod opieką Aleksandra Falguiera. W tym czasie utrzymywał kontakty z tamtejszą polską kolonią artystyczną i takimi twórcami, jak Józef Mehoffer, Stanisław Wyspiański i Władysław Ślewiński. Jak pisze Jadwiga Puciata-Pawłowska, Laszczka aktywnie brał udział w działaniach wymierzonych przeciw rusyfikacji: „rozdawał zakazane przez rząd reprodukcje „Kartonów Grottgera z cyklów Sybirskich i Wojny”, podejmował działalność oświatową […] prowadził także niebezpieczną działalność przewożenia do zaboru rosyjskiego zakazanych dzieł Mickiewicza, Słowackiego, Jeża”. Przez okres dwóch lat (1897-1899) pracował jako nauczyciel rysunku i modelowania w szkole Ronthalera. W roku w 1899 został profesorem na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i funkcję tę pełnił do 1935 roku, kiedy został przeniesiony na wcześniejszą emeryturę z powodu podpisania się na proteście przeciw Berezie Kartuskiej. Trzy lata później został mianowany profesorem honorowym. Rzeźbiarz niezwykle mocno zasłużył się w pracy na rzecz uczelni, był kuratorem stowarzyszeń studenckich, utalentowanym i lubianym pedagogiem i nauczycielem późniejszych, wybitnych artystów (jego podopiecznymi byli m. in. Bolesław Biegas, Xawery Dunikowski, Ludwik Puget, Włodzimierz Konieczny i Jan Szczepkowski). Konstanty Laszczka był autorem publikacji „Ceramika artystyczna”, „Keramos” i „Gawędy z uczniami”.

Artysta początkowo tworzył realistyczne rzeźby ludzi spotykanych w codziennych sytuacjach, a także portrety bohaterów narodowych w płaskorzeźbach. Tematyką tworzonych przez niego rzeźb były głównie wiejskie sceny rodzajowe, akty kobiece, typy ludowe. Tworzył wizerunki znanych postaci tamtych lat, aktorów, profesorów, lekarzy, członków rodziny (np. popiersia synów Bogdana i Czesława). Jak pisze autorka publikacji „pociągały go twarze niezwykłe, nazywał je maskami, zamierzał wyrzeźbić całe pokolenie współczesnych sobie wybitnych ludzi”. Prace Laszczki wykonane w pierwszych dekadach XX wieku charakteryzowały się realizmem i podkreślaniem fizjonomii postaci. W okresie Młodej Polski w swojej twórczości inspirował się mitologią słowiańską. Nawiązywał także do Rodina, co było widoczne szczególnie w kompozycjach z nagimi, leżącymi postaciami kobiecymi. Do jego dorobku zaliczają się również rzeźby monumentalne (np. Henryka Sienkiewicza czy Mikołaja Kopernika), ceramika (szczególnie wazy, garnki, wizerunki zwierząt – również inspirowane podaniami i baśniami ludowymi czy mitologią) oraz medalierstwo („posługiwał się linią secesyjną, giętką, żywą, ekspresyjną. Wprowadzał ornamentykę o motywach ludowych, roślinnych, elementy elegorii i symboliki”). Artysta tworzył także karykatury, np. Teodora Axentowicza. Konstanty Laszczka był członkiem-założycielem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, należał do Stowarzyszenia „Rzeźba”, Wiedeńskiej Secesji i „Bundu”, paryskiej Societe Nationale des Beaux Arts oraz Polskiej Sztuki Stosowanej.

 

Polski Dom Aukcyjny Wojciech Śladowski