Menu
Zamówienie

Matejko Jan (1838-1893) "Projekt polichromii do kościoła Panny Marii w Krakowie"

  • 22 500 zł

Skontaktuj się z nami
  • Datowanie: 1891 r.
  • sygnatura: sygn. monogramem wiązanym i dat. u dołu: „JM / r.p. 1891 / V.”
  • Technika: gwasz/papier
  • Wymiar: 68,8 x 43,7 cm w świetle ramy

Na odwrocie nalepka z napisem: „Jedna z tablic / do polichromii / Kościoła Panny Marii / stylizowanych roślin”

Opisywana praca stanowi fragment jednego z projektów polichromii do Kościoła Mariackiego w Krakowie. Matejko przez okres dwóch lat (1889-1891) pracował nad malarstwem monumentalnym w Kościele Mariackim. Zalicza się je do jednego z największych dokonań artysty w tym zakresie. Malarz był autorem szkiców i projektów, które stały się podstawą polichromii ściany prezbiterium i nawy głównej najbardziej znanego kościoła w Krakowie. Mistrz Matejko tworzył wizerunki aniołów, wykorzystywał w swoje pracy także ornamentykę roślinną i geometryczną, czego prezentowana praca jest doskonałym przykładem. Według Juliusza Starzyńskiego „Matejko chciał stworzyć malowidła ścienne o oryginalnym wyrazie artystycznym, a jednocześnie zharmonizowane z otoczeniem, w którym znajdowało się arcydzieło Wita Stwosza oraz wspaniałe gotyckie witraże, jak również nie mniej godne uwagi pomniki mieszczańskiej kultury polskiego Odrodzenia. W związku z tym Matejko zaprojektował kartony do szeregu kompozycji dekoracyjnych, śmiało wykorzystując motywy roślinne, przedmiotowe i figuralne, przeważnie zaczerpnięte z tradycji artystycznej wczesnego Odrodzenia polskiego, ale podane w swobodnej interpretacji linearnej i kolorystycznej”. Tym samym prace te Starzyński zalicza do jednych z najważniejszych dzieł polskiej sztuki dekoracyjnej. Zwraca jednocześnie uwagę, że prace Matejki były inspiracją dla innych wielkich artystów, takich jak Wyspiański i Mehoffer. W roku powstania prezentowanego projektu Matejko uczestniczył w międzynarodowej wystawie z okazji 50-lecia Verein Berliner Künstler (jego prace znalazły się w międzynarodowej sali najwybitniejszych dzieł). W 1892 roku malarz brał udział m. in. w międzynarodowej wystawie sztuki Glaspalast w Monachium i Internationale Ausstellung  für Musik- und Theaterwesen w Wiedniu. Projekt polichromii stanowi przykład ogromnego wkładu artysty w sztukę dekoracyjną.


Biografia: Matejko Jan (1838-1893)

Jan Matejko to najwybitniejszy przedstawiciel historyzmu w malarstwie polskim. Urodził się w Krakowie w roku 1838, zmarł tamże w 1893 roku.

Jan MatejkoJan Matejko odegrał nieocenioną rolę w historii polskiego malarstwa i miał znaczący wpływ na jego kształt. Jego dzieła ukształtowały świadomość historyczną wielu pokoleń Polaków, podtrzymywały ducha narodu w czasach niewoli, świadczyły o jego bogatych i chwalebnych dziejach. Swoją twórczość traktował jako posłannictwo. Wychowany w głęboko patriotycznej atmosferze, pozostawał pod wpływem romantycznej poezji i historycznej szkoły krakowskiej. Artysta pobierał nauki w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych m. in. u W. Stattlera i W. Łuszczkiewicza. Jedynie przez rok (z powodu choroby) studiował w akademii monachijskiej. Jeszcze krócej, zaledwie kilka dni, uczył się w Wiedniu (odszedł w wyniku nieporozumień z profesorem). Artysta interesował się historią już od najmłodszych lat. Samodzielnie uzupełniał swoją wiedzę w tym zakresie, tworzył notatki, rysunki, które stanowiły późniejsze podwaliny koncepcji malarskich. Znaczące prace olejne Matejki powstawały od 1855 roku. W 1860 roku zaprezentował litografie „Ubiory w Polsce”, stanowiące opis polskich strojów. Jeden z najważniejszych obrazów artysty „Stańczyk” został namalowany w 1862 roku. Kolejny – „Kazanie Skargi” ukończył po upadku powstania styczniowego. Został za niego odznaczony medalem na Salonie w Paryżu. Matejko odbył podróże m. in. do Stambułu, Wiednia czy Paryża (w 1870 roku przyznano mu tam Legię Honorową). W latach 70-tych XIX wieku dużym sukcesem okazał się obraz „Unia lubelska”. W tym czasie Matejko tworzył obrazy ukazujące sukcesy w historii Polski, ale równocześnie w symboliczny sposób przedstawiające niewykorzystane okazje i możliwości w dziejach narodu. To również najbardziej intensywny okres twórczy artysty. Matejko objął stanowisko dyrektora krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych w roku 1873. Przyczynił się do reorganizacji uczelni, miał decydujący wpływ na jej kształt przez kolejne lata. Jego wychowankami było wielu znakomitych malarzy Młodej Polski. Malarz wykonywał również portrety arystokratów i bogatych mieszczan, traktując je jednak jako działalność czysto zarobkową. Matejko zdobył ogromne uznanie i szacunek wśród społeczeństwa, traktowano go nawet jako duchowego przywódcę narodu (w 1875 roku przyznano mu złoty medal wykonany ze składek społeczeństwa, a trzy lata później wręczono mu berło jako symbol panowania w sztuce). Artysta był honorowym obywatelem miasta Krakowa (od 1882 roku), uzyskał doktorat honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1887 roku. W życiu prywatnym Matejko zmagał się jednak z poważnymi problemami (np. chorobą psychiczną żony). Z czasem krytyce poddawano także jego malarstwo czy obojętność artysty wobec przemian dokonujących się w sztuce i sposobie jej wykładania. Warto pamiętać, że artysta aktywnie uczestniczył w pracach restauratorskich miasta Krakowa. Zajmował się także malarstwem monumentalnym (stworzył projekty polichromii do kościoła Mariackiego wykonane później przez Stanisława Wyspiańskiego i  Józefa Mehoffera czy do auli Politechniki we Lwowie). Jan Matejko uczestniczył w wystawach w wielu krajach europejskich. W Paryżu eksponował swoje dzieła od 1865 do 1887 roku, w Wiedniu od 1867, Berlinie – od 1879. Uczestniczył w wystawach w Monachium, Pradze, Lwowie. W kraju najwięcej wystawiał w Krakowie. Tu odbyła się jego wystawa szkolna w 1854 roku czy pośmiertna w 1893 roku. Corocznie uczestniczył w ekspozycjach Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. Jego prace pokazywano także w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych, Salonie Unegra i Salonie Krywulta. Wielokrotnie organizowano wystawy retrospektywne Matejki, m. in. w Muzeum Miejskim w Bydgoszczy w 1937 roku, Muzeum Narodowym w Krakowie w 1953 czy 1993 roku. 

 

                                                                                        Polski Dom Aukcyjny Wojciech Śladowski

 


Polecamy