Menu
Zamówienie

Makowski Tadeusz (1882-1932) "Dziewczynka w sukni z marynarskim kołnierzem"

  • 22 000 zł

Skontaktuj się z nami
  • Datowanie: ok. 1919 r.
  • Technika: olej/płótno
  • Wymiar: 23 x 16 cm

Opis obrazu zamieszczony w publikacji Władysławy Jaworskiej „Tadeusz Makowski. Życie i twórczość”, Osselineum 1964, str. 330, poz. 205. Obraz posiada ekspertyzę Stefanii Krzysztofowicz-Kozakowskiej z 2009 roku.

Prezentowana praca wpisuje się w serię portretów dziecięcych namalowanych przez Tadeusza Makowskiego w latach 1918-1920. Opisywany obraz wykazuje podobieństwo do pracy „Wiejska dziewczynka w czerwonej czapeczce”, powstałej w tym samym czasie.

W okresie między 1918 a 1922 rokiem Tadeusz Makowski stworzył szereg studiów portretowych dzieci. Wcześniej przedstawiane były one dość rzadko, wtedy stały się najważniejszymi, pierwszoplanowymi postaciami. Między 1918 a 1919 rokiem wizerunki główek dziecięcych tworzone były na niewielkich formatach, zwykle na desce, dykcie, czasem na płótnie. Miały charakter szkicowy, jakby stanowiły dopiero przygotowanie do realistycznych portretów, które jednak nigdy nie powstały. Szczególną uwagę zwraca sposób malowania dziecięcych oczu – o podłużnym kroju, płasko, jakby bez powiek oraz ich cienkie, uniesione brwi. Były to jedne z typowych dla stylu Makowskiego sposobów przedstawiania twarzy. Jak pisze Władysława Jaworska: „charakterystyczną cechą początkowych portretów dziecięcych jest pewna ponad ich wiek powaga, zamyślenie malujące się w podniesionych oczach, rozchylonych ustach. Niekiedy jakaś niedziecinna troska wyraża się w smutnym pochyleniu głowy, opuszczonych drobnych ramionach. Nie są to dzieci ładne, pielęgnowane, pieszczone”. Dość istotne zmiany następują na przełomie 1919-1920 roku. Wtedy artysta wprowadził „uproszczenie dziecięcej fizjonomii; rysunek stał się delikatniejszy, faktura spokojniejsza, gładsza, modelunek mniej kontrastowy”. Sposób malowania, pewne odrealnienie przedstawianych postaci powodowało wrażenie posługiwania się przez artystę „jakby dziecinną linią pożyczoną z kajetów ludzi do lat siedmiu”. Różnica nastąpiła też w stosowanej przez artystę kolorystyce. Początkowo w dziecięcych portretach dominowały barwy ciemne, później stawały się one coraz jaśniejsze (np. w tonacji szarości czy różu). Silniejsze kontrasty kolorystyczne pojawiły się około roku 1922 (np. w obrazie „Dziewczynka w pomarańczowej bluzce”).  Makowski traktował małych modeli na równi z dorosłymi, z szacunkiem i życzliwością. Był wrażliwy na ich przeżycia i emocje, a nawet potrafił patrzeć na świat ich oczami, jak ujął to A. Wieczorkiewicz. Makowski jest postrzegany jako jeden z najważniejszych malarzy dzieci. Tematyka ta była bliska również Jackowi Malczewskiemu, Vlastimilowi Hofmannowi, Stanisławowi Wyspiańskiemu czy Witoldowi Wojtkiewiczowi.

Literatura:

Władysława Jaworska „Tadeusz Makowski. Życie i twórczość”


Biografia: Makowski Tadeusz (1882-1932)

Tadeusz Makowski urodził się w 1882 w Oświęcimiu, zmarł w 1932 roku w Paryżu.

Tadeusz MakTadeusz Makowskiowski zajmował się malarstwem, rysunkiem i grafiką. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim (filologię) oraz na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (m. in. u Jana Stanisławskiego i Józefa Mehoffera). Podróżował do Włoch, Kijowa, Belgii, Holandii, na stałe osiadł w Paryżu. Tam poznał m. in.  Alberta Gleizesa, Jeana Metzingera, Fernanda Légera, Aleksandra Archipenkę, Pieta Mondriana i Guillaume’a Apollinaire’a. Początkowo inspirował się symbolistycznym malarstwem pejzażowym Stanisławskiego. Dzięki Mehofferowi dostrzegł w rysunku środek ekspresji i zamiłowanie do secesyjnej stylistyki. Makowski interesował się także scenografią teatralną i wykonywał kukiełki dla krakowskiego kabaretu „Zielony balonik”. Artysta fascynował się sztuką Puvis de Chavannes’a. W roku 1911 przejął od kubistów sposób konstrukcji obrazu i geometryzujące traktowanie form. Charakterystyczny dla niego był światłocieniowy modelunek i obrysowywanie wyrazistym modelunkiem (tworzył martwe natury o ciemnej gamie barw). Następnie zwrócił uwagę na francuskich realistów: Camille’a Corota i Gustave’a Courbeta. W 1915 roku zrezygnował z kubizmu na rzecz rozjaśnionego pejzażu (np. powstały pejzaże i sceny z życia ludności wiejskiej podczas pobytu artysty w Bretanii). Kluczowy dla twórczości Makowskiego motyw dziecka ujawnił się w 1918 roku (miał on charakter naiwnych w wymowie i pastelowych w tonacjach portretów dziecięcych). Nawiązywał także do Pietera Bruegla St. Tworzone pejzaże ożywiał sztafażem i utrzymywał w kolorystyce z przewagą brązów i zieleni. W jego pracach widać także nawiązanie do naiwnej sztuki Henri Rousseau. W latach 20. artysta związany był wspólnymi wystawami z malarzami o ekspresjonistycznej orientacji, np. Marcelem Gromairem, Edouardem Georgem, Pierrem Dubreuilem. Rok 1928 był przełomowym w działalności artystycznej Makowskiego. Wówczas wykrystalizował się niepowtarzalny styl artysty (syntetyczne formy ujęte w geometrycznym zarysie, obwodzone konturem). Od roku 1930 dostrzec można ekspresjonistyczną tendencję Makowskiego (upraszczanie kształtów, linie pełne mocy i wyrazistości). Artysta wprowadził efekty luministyczne. Pojawił się także motyw postaci-kukły. Stworzył także groteskowy wymiar ludzkiej egzystencji, świat, w którym dominują maski, rzeczywistość maskarady z postaciami dzieci-pierrotów. Często pojawiają się wówczas sceny karnawałowe i zapustne. Makowski zajmował się również drzeworytem, akwafortą i litografią. Tworzył ilustracje do książek, projektował okładki, pisał wiersze i teksty z zakresu teorii sztuki. Makowski brał udział w Salonach paryskich: Niezależnych (1912-14, 1921-1923, 1925-26, 1930), Tuileries (1926-29), Jesiennym (1924) i De L’Oeuvre Unique (1932). Dzieła sztuki prezentował w Stedelijk Museum w Amsterdamie (1914) i w Polskim Klubie Artystycznym w Warszawie (1924). Uczestniczył w ekspozycjach polskiej sztuki w Barcelonie (1912) i Paryżu (1914, 1927, 1929, 1930) oraz w wystawie zorganizowanej przez Towarzystwo Szerzenia Sztuki Polskiej wśród Obcych w Wiedniu i Budapeszcie (1928). W roku 1936 miała miejsce wystawa Makowskiego w warszawskim Instytucie Propagandy Sztuki. Indywidualne wystawy artysty odbyły się w paryskich galeriach: Chéron (1921) i Berthe Weill (1927, 1928). Wystawa monograficzna malarza odbyła się w 1960 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie. Jego prace prezentowane były także  w 1990/1991 roku w Bochum, Muzeum Narodowym w Warszawie, Muzeum Śląskim w Katowicach i ponownie w Muzeum w Warszawie. 

 

 

                                                                                          Polski Dom Aukcyjny Wojciech Śladowski

 


 


Polecamy